Seattle Universiteit een draaikolk van Amerikaanse literatuur

Ik zoek een rustig moment in mijn hoofd hier in de lobby van de universiteit. Een rustig moment om de maalstroom waarin ik zit van passages uit boeken, ideeën van schrijvers en kunstenaars, woorden van collega’s, uitleg van professoren, en vooral die zintuiglijke prikkels een plek te geven hier in Seattle. Onze tweede week zit er bijna op. Denken en nadenken geeft ook fysieke moeheid. Ik heb me voorgenomen om te mediteren vanmiddag. We worden getrakteerd op de verschillende genres en stromingen in de Amerikaanse literatuur. Definities van wat wel en niet post-moderne literatuur betekent toen, schrijvers en hun specifieke stijl, thematiek, maar vooral wat de reflecties zijn op al die boeken. De stapel van 22 boeken worden aangevuld met links van video’s via een digitaal prikbord waar je als student naslag kunt doen, hand-outs waar je lekker in kunt krassen met markers, tripjes naar verschillende locaties die iets zeggen van de literatuur en de cultuur van de mensen in Seattle en Amerika. Het is het er nog wat.

Net als hoe divers de groep uit 18 vertegenwoordigers uit verschillende landen is, zo divers is ook de literatuur. Althans, dat zou je denken. De dominantie is ook hier de witte die bepaald wat tot literatuur gerekend wordt. Zo lazen wij een theaterstuk: DISGRACED van een Aziatische Amerikaan, Akthar die de Pullitzerprijs won voor het stuk in 2013 dat over Islamofobie gaat. De Indiase professor Nalini Iyer, haalde mij uit de illusie door te vertellen dat ook in de Commissies van deze prijzen het vraagstuk van ‘White guilt’ speelt. Zo herkenbaar hè? ‘Politics’ is het stopwoord dat veel voorbij gaat tijdens onze seminars. Enfin, het is een land vol bizarre contradicties. Ik heb me afgevraagd of dat groteske dè cultuur is in Amerika. Je merkt het zelfs aan de ‘small’ cups of coffee in de kantine; in alles zit overdaad. Ik heb die opmerking gemaakt (en dat mocht; er is zeker wel sprake van democratie in de groep en bij de leiding van dit programma) bij een seminar toen ik het gedicht ‘The howl’ las uit de bloemlezingen van de Poëzie en vergeleek dat met het bezoek aan de Space Needle. In 41 seconden waren we via de lift op een hoogte die ik op dat moment liever niet wilde horen en konden van daar af foto’s schieten. Het was een adembenemende ervaring de stad zo voor je voeten te zien, tegen het schilderij van de wolken en de hemel. Maar bij terugkeer en je kwam dan terecht in een gigantische souvenirzaak waar je dan allerlei kitch kon kopen tegen abominabel hoge prijzen. Een bejaarde man liep heel trots langs met zo een Space Needle die zeker 150 US kost. Zo een aandenken kun je gebruiken als moordwapen om je vrouw mee te vermoorden van het 53ste huwelijksjaar. Ja, dan gaan verhalen zoals van Roald Dahl’s’ ‘Lamb to the slaugther’ door je fantasie. Van Ginsberg had ik nog nooit gehoord. Een tijdgeest krijg je als beeld die niet veranderd is, vrees ik. Wanneer we de geschiedenis van de bruine en de zwarte mens hier bekijken, zie je veel overeenkomsten. Het is veel om te verwerken; de pijn voelt universeel; de ervaringen worden gedeeld. Er is ook onwetendheid in de groep non-zwarte/ non-bruine deelnemers. Om maar een voorbeeld te geven: een van de collega’s wist gewoon niet dat er Indianen in Amerika wonen en de hele genocide die had plaatsgevonden. De geschiedenisboeken hebben dezelfde karakteristieken als de onze; de geschiedenisboeken die voornamelijk door de Nederlanders zijn geschreven, en onze canon die overwegend overheerst wordt door het Nederlandse perspectief. Het is ook begrijpelijk uiteraard. Dit is geen verwijt, maar nu ik hier zit, merk ik hoe wij zo op Nederland gefixeerd zijn. Jammer, want intussen is er zoveel verknald met onze identiteit etcetera.

De Universiteit doet haar uiterste best om de groep ’the full SU experience’ te geven. De directeur van het programma, Charles Tung, maakt het samen met zijn team, ons zo naar de zin, dat we niks te klagen hebben. We hadden wat vertraging op onze pasjes die de toegang tot al die faciliteiten op de campus laten hebben. Alles is voor ons gratis, ontbijt, lunch, diner, toegang tot de printer, aangemaakte emailadressen, bestanden, de bibliotheek, gym, kortingen in de Universiteitswinkel; veiligheid in de avonduren, mocht je iets overkomen op het terrein; noem maar op, alles is perfect georganiseerd. Het programma is strak, het enige wat we moeten doen is op tijd beginnen, inlezen, lopen naar al die verschillende uithoeken van het gigantische complex en onze gedachten over de teksten laten gaan en die delen met elkaar. Ik zou zoveel meer willen vertellen, maar dat kan onmogelijk. Ik voel mij echt bevoorrecht en ga zeker iets mee doen wanneer ik terug ben in Suriname.

Voor de volgende week staat op het programma: Academic Seminar on Drama, Anthropocene Reading and Octavia’s Butler’s Parable in the Shower, een theaterstuk en veel meer. Het is werkelijk een wervelwind door Amerikaans literairland!
Ik ga mij maar mentaal op voorbereiden.

Oja, hier wat links naar de foto’s die ik onderweg schiet. Kijk ook naar het album: Passages.

Groeten uit Seattle,
Ruth