Joop Vernooij – afscheidsspeech

Speech Requiemmis in de Kathedrale Basiliek

27 maart 2017

‘Ay’, Dat tussenwerpsel gebruikte Joop altijd wanneer hij een tori gaf. Die ‘ay’ van Joop was een teken dat hij helemaal in dat Surinaamse ding was. De gekke bakra, de flexi-, grubapater, want zo werd ie weleens genoemd.

Wij zijn geschrokken toen wij het nieuws hoorden. Met ‘wij’ bedoel ik de familie Sanajong. Wij hadden een speciale band met Joop en dat kwam door de relatie met mijn grootmoeder Cicilia Muntslag, die langer dan 40 jaar in de Clemenskerk heeft gewerkt. Joop volgde,in 1969, Pater Boon op. Joop was gewoon een oom van ons geworden die bij alle jaardagen, alle doopfeesten, overlijdens, ziektes, aanwezig was. Een oom die christelijk met je meeleefde en meegroeide. Ik heb wat foto’s mogen zien van zijn begrafenis vorige week vrijdag; Joop is gaan rusten!

Het beeld van Joop dat mij altijd zal bijblijven, is de manier waarop hij zwaaide met zijn rechterbeen om op zijn fiets te stappen. Dan had ie een pet op tegen de zon. Hij viel ook onaangekondigd binnen bij oma aan de Koreastraat voor een tori, een bordje eten, een glaasje stroop of voor afspraken over de dienst van de komende zondag. Ik heb, als tiener, vaak  voorbeden moeten overschrijven uit de gebedenboeken voor oma en pater. Het gebeurde weleens dat oma mopperde: hij liet de kinderen spelen in de kerk, terwijl ze daar net had schoongemaakt. Maar de verstandhouding tussen die twee was er een van diep respect en liefde. Ze hielden beiden van Aretha Franklin en niet van Tina Turner, want die droeg te schaarse kleding.

Joop tilde oma’s kerkwerk naar een ander niveau: ze  groeide van werkster tot predikant. ‘ Assistent – heilige’ of ‘Apostel’ zoals wij haar plaagden.  Hij stimuleerde haar en ook andere vrouwen om de cursussen die het bisdom verzorgde, te volgen.  Wat de rol van vrouw in de kerk betreft, was hij erg vernieuwend: hij gaf vrouwen steeds grotere verantwoordelijkheden. Dat was zeker liberaal in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw.  Het heeft de familie dan ook goed gedaan dat, bij haar begrafenis, een afscheidsbrief van Joop werd voorgelezen door Bisschop Choennie, die toen nog pater was.

‘Hoor het woord van de Heer’/ of ‘van Jezus ! ’. Joop sloeg dan,tijdens de doop, hoorbaar de bijbel op de hoofdjes van de dopelingen(meestal baby’s). Sommige parochianen mompelden :’ Hhnng… fa pater e nak a bijbel so tranga tap den poti pikin ede?’ Een andere groep vond het wel grappig. Ik wáchtte gewoon, bij elke doopdienst, op elke ‘dreun’; de akoestiek in de Clemenskerk was zó goed dat je hem tot bij de achterbanken kon horen.’
‘Hoor het woord van jezus!’

Joop is voor mij de oom geweest, die de religieuze basis heeft gelegd. Wij waren zijn eerste groep dopelingen in 1970. We zijn veertig en meer jaren verder en zijn kritische en zeer realistische visie op het leven en het religieuze bestaan, hebben mij onder andere gevormd. Het was naar mijn beleving juist dat rebelse, eigenzinnige en flexibele van Joop dat de jonge parochianen in de kerk hield.

Op mijn zoektocht naar de zin van het lijden en de relatie van bidden en omgaan met psychiatrie, hebben wij ook diepgaande gesprekken gehad. Thema’s als hoe de kerk met exorcisme, winti en de symbiose van al die etnische culturen omging, waren normaal voor ons. Hij wist daar ongetwijfeld veel van. Ik denk ook dat, dankzij Joop onder andere (laat mij het voorzichtig zeggen), wij vandaag de dag mogen drummen in de kerk. Ook dat wij traditionele kleding dragen tijdens Pasen.

De anekdotes zijn veel, divers en ze hebben vooral het element van droge humor erin. Het Ministerie van Openbare Werken en Verkeer (toen) heeft een paar jaar terug de herinneringen van de Normandie -straat geasfalteerd. Er was al een merkbare leegte toen zijn contract niet werd verlengd en eerlijk gezegd ga ik steeds minder naar de kerk. Maar de standvastigheid in het geloof heb ik niet verloren. Die dreun van de bijbel op mijn hoofd zit er nog goed in! Tijden veranderen, anderen komen in de plaats.

Joop, namens de familie Sanajong zeg ik:’ Dankjewel voor jouw vriendschap en aanwezigheid in ons leven.’

Ik kan alleen nog ‘waka bun’ in het Sranantongo zeggen, want je kon het spreken! ‘ Waka bun Joop  en de groetjes aan oma! Ay!’

Ruth San A Jong