Blog: Die ene simpele boei

ANTHONY ROBINSON

Alweer die eeuwenoude stomme vraag: ‘Oh je hebt deze boei ook, je hebt zeker een Ampuku?’ Stomverbaasd komt er dan automatische een lichte neppe glimlach op mijn gezicht. In gedachte heb ik natuurlijk al zeker 5 keer gezegd wauw! Is dat echt enige waarop je kan komen na het zien van mijn boei. Ik ben het gewend. Het is ook al eeuwen zo dat er wat bepaalde onderwerpen betreft, de gedachten van Surinamers bekrompen zijn. Het feit dat ik een boei aan doe die volgens één bepaalde traditie of geloofsleer toegewezen wordt aan één bepaalde entiteit wil niet zeggen dat ik enige verbintenis hebt met deze entiteit. “Is er een speciale reden waarom je deze boei aantrekt? Dat zou meer uitnodigend zijn naar mij toe en ben ik bereid te vertellen hoe het komt dat ik deze boei gekocht hebt. Nu ik het woord ‘boei’ herhaal, schiet het mij te binnen dat mijn denken zelfs geconditioneerd lijkt. ‘Armband’ klinkt veel te vrouwelijk in mijn oren. Maar als ik nu zeg ‘armband’ of ‘boei’, weet iedereen waar ik het over heb. Zo een ronde zilveren armband met aan het ene uiteinde een ronde bal en aan de andere kant een vuist.

Van binnen gebeurde er veel, bij die vraag. Mijn glimlach kwam als een masker tevoorschijn. Ik ben al geruime tijd bezig mij te verdiepen in de Afro- Surinaamse Winticultuur en ben in mijn zoektocht heel veel prettige en minder prettige dingen tegengekomen. Ik heb heel veel vrienden kwijtgeraakt die mij hebben uitgemaakt als te zijn bezeten door een demon. Mensen van heel dichtbij die mij steeds meer verwijten maakten dat hun naam niet geassocieerd moest worden met wintipraktijken. Op straat worden aangesproken over wat er mis is met mij. Daarna kreeg ik telefoontjes van anderen die zich afvroegen wat verkeerd is gegaan bij mijn opvoeding. Er kwam dus een moment in mijn leven waar ik ook dacht, dit zit helemaal verkeerd Anthony, je hebt helemaal de verkeerde keuzes gemaakt. Nu loop ik met een boei rond die ook nog geassocieerd wordt met een winti. Schaamte, verdriet, afgunst maar vooral naar mezelf. Een boei die ik gekocht heb zonder enige betekenis, wordt nu mijn bron van straf en pijn. Er wordt vaker gezegd ‘een man mag niet huilen’ maar door deze opmerking of vraag brak steeds alles in mij. Een neppe smile was het enige dat mij nog redden kon van een spontane huilbui. Ik heb voor langere tijd mijn boei niet aangedaan uit schaamte voor mij eigen identiteit.

Maar wat is je identiteit? Op basis waarvan wordt bepaald wie je bent en of waar je voor staat? Op zoek gaan naar je identiteit is natuurlijk geen gemakkelijke opdracht. Je komt immers heel veel tegen waar jij je misschien voor schaamt. Het durven kijken naar jezelf is voor de hoogste in de maatschappij een lastige klus. Je bent als persoon altijd gewend te kijken naar de andere en je daaraan te spiegelen. Maar tijd nemen om terug te gaan naar de basis; dat is pas de uitdaging. Het ontdekken wie je bent, moet je terug voeren naar de geschiedenis. Vragen zoals waar liggen de roots van mijn familie? Welke verhalen zijn gekoppeld aan de verschillende plantages en of gebieden waar mijn familie vandaan komt? Welke ervaringen hebben je mensen gehad toen zij geleefd hebben? Immers, je bent er dankzij je voorouders en hun ervaringen. Dan komt de bewustwording. Het is pijnlijk. Acceptatie is de eerste stap. Al de mooie verhalen van oma en opa blijken dus niet zo fraai te zijn als je op zoek gaat naar je eigen historie. Jezelf leren kennen brengt met zich mee dat je nu bewust bent van zaken die je voorheen als van zelfsprekend zag. Je handelt niet altijd vanuit jezelf. Sommige handelingen zijn dieper geworteld dan je denkt.

Denk maar aan die traumatische ervaring van die ene buurjongen bij de brand te Boerbuiten waar er twee jonge kinderen zijn omgekomen. De buurjongen, voor het gemak zullen we hem Tommy noemen, die koste nog moeite heeft gespaard om die ene nog te redden. De woorden “ help me ik ga dood” zal in het hoofd van Tommy voor de rest van zijn leven blijven spoken. Deze woorden zullen waarschijnlijk ook iets in hem hebben vermoord. Dit trauma kan het hele leven van Tommy gaan veranderen. Wanneer na jaren de bed-achterkleinkinderen van Tommy op zoek zullen gaan naar hun eigen identiteit en roots van hun familie ,zullen ze zeker weten deze ervaring van Tommy tegenkomen. Je identiteit is dus meer dan alleen 1 plus 1.

Wat dus begon met een vraag over een simpele boei werd al gauw mijn moment van zelfreflectie. Mijn zoektocht naar mijn ware identiteit. Dat het uiterlijke wordt meegenomen door anderen in hun beeld van jouw identiteit, is nu ook meer dan duidelijk. Het uiterlijke kan inderdaad deel zijn van wie je bent. Maar gelukkig ligt identiteit veel dieper dan dat. Wie je bent is een optelsom van de keuzes en ervaringen die jij maakt, maar ook de ervaringen en keuzes van jouw voorouders. Niets doe je zomaar. Je wortels liggen zo diep als je ze zoekt. Nu ik hier langs de Kawna-rivier zit en de zon ondergaat, kan ik mij alleen maar afvragen wat mijn bijdrage zal zijn aan de identiteit van mijn nageslacht.