Sociale Controle Een column van Tania Muskiet na een cursus Columns Schrijven

“Mevrouw bemoei je met je eigen zaken! San a sma disi e denki!” Deze reactie kreeg ik nadat ik een tiener erop wees dat het niet paste om haar lege cup op de grond te gooien. Ze liep in een groep, vijf jongedames met muloschooluniform en ik vond dat ik er wel wat van moest zeggen. Het kan toch niet dat jongeren dit doen ondanks ze het beter weten? Ik kon mij niet inhouden en zei met geïrriteerde stem: “Jongedame waarom gooi jij je troep daar? Je bent de stad aan het vervuilen!”
Ik was er liever niet aan begonnen. Eén vieze lange tyuri werd in mijn richting geslingerd. De meisjes keken mij heel vies aan, van onder naar boven en met rollende ogen. Op gegeven moment moest zelfs mijn moeder het ontgelden. Dat deed pijn. Ik vond hun reactie volkomen onterecht. Ik was beledigd. Dat jonge mensen op die manier reageren op iemand die hun fout gedrag probeerde te corrigeren. Ik liet mij niet afschrikken. Vooraf maakte ik een inschatting of ik nog wat zou toevoegen. In een rustige toon gaf ik aan dat dat niet netjes was, dat ze beter weten en dat het bovendien wél mijn zaak was. Ik kom ook jongeren tegen die respect hebben en zich netjes verontschuldigen met “sorry mevrouw”.  Ze hebben toch evengoed de plicht Suriname schoon te houden? Wie heeft nu zin in een scheldpartij?

Waar gaat het naartoe met de jeugd en met ons land als niemand iets zegt! Het is toch normaal om een ander te wijzen op onwenselijk gedrag? Dit heet ‘sociale controle’. Waarom is het eigenlijk zo moeilijk? Het lijkt mij dat de meeste mensen dit soort lastige confrontaties vermijden en liever de andere kant op kijken. Dan heb je niets gedaan om de situatie te veranderen.

Onderweg naar huis dacht ik aan de uitspraak van die jongedame. Het is precies míjn zaak als je het land vervuilt, want het is óns land. Iedereen heeft het over normvervaging en hoe slecht het gesteld is met de normen en waarden, maar als wij ons nooit daartegen uitspreken maken wij dit gedrag toch acceptabel?  Het mes snijdt aan twee kanten: jong en oud maken zich schuldig aan het gooien van allerlei afval op straat. Mensen die beseffen dat ze aangesproken zullen worden op hun gedrag denken er wel over na om het te doen. Als het niemand iets kan schelen, gaat iedereen zijn of haar gang. Zo blijven wij in een vicieuze cirkel en die moet naar mijn mening doorbroken worden. Op elk niveau in Suriname is er eigenlijk sprake van vervuiling. Te lang hebben wij de andere kant op gekeken. “Het is niet mijn zaak.” Daarom zal ik hierover blijven praten. De negatieve reacties neem ik op de koop toe.
Ik bemoei wél!