De geschiedenis zal zichzelf vertellen Korte overpeinzing bij 160 jaar afschaffing Slavernij in Suriname

Ik sloeg vanmorgen mijn mobieltje op en zag een bericht met ‘Happy manspasi’. Je begrijpt dat ik ogenblikkelijk een tyuri maakte en mij afvroeg wat mensen bezielt om je op een dag als deze een dergelijk woord te gebruiken. Mijn geest is altijd onrustig rond 1 juli. Mijn gedachten warrig en mijn emoties liggen overhoop. Overhoop over trivialiteiten als de foute spelling van het woord Ketikoti in advertenties en berichten. Een soort onderhuidse irritatie naar die ogenschijnlijke vrolijkheid die Afro-Surinamers hebben die je alleen maar in fraaie koto-kleding ziet en Odo’s die langsgaan die alleen worden begrepen door degene die ze opschrijft. Of waarschijnlijk niet eens begrijpen. Over trivialiteiten als -wat ga ik schrijven vandaag?-. Ik moet toch iets schrijven. Wat is bewustzijn…

Het is weer de tijd. De tijd van het zogenaamde erkennen en even denken aan de geschiedenis die uit de boekjes en registers die nog overwaaien. Niemand vraagt zich af wat het kleine verhaal was, het échte verhaal van de tot slaaf gemaakte. Ik ook niet, omdat het mijn hoofd en mijn hart pijn doet en diep van binnen nog boos maakt. De conflicten in de historische verhalen/registers zijn zo veel dat ik mij afvraag wat waarheid is. (Iemand van het comité herdenking Slavernijverleden vertelde mij dat de Nederlanders de beste boekhouders waren toentertijd. In mijn hoofd schoot ik in een onbehoorlijke lach). Wat is waarheid als er alles aan is gedaan om die weg te maken? Het is waarschijnlijk de dna die van generatie tot generatie is doorgegeven die mij mededogen en sympathie, maar ook pijn laat ervaren op dit soort dagen of wanneer ik door de boeken ga. Mijn existentiële woede is onbeschrijflijk. Ik wil alleen maar gillen en schreien. Onophoudelijk schreien en wil diep van binnen dat de nazaten van de onderdrukker dat ook voelen. Ik wil ook dat ze huilen, ik wil ook dat ze schreien, dat ze pijn voelen in hun harten, dat ze ervaren wat ontmenselijking is. Ja, ik zit nog met een naar mijn gevoel gerechtvaardigde wrok. En dat gaat nog even duren, omdat je driehonderd/vierhonderd jaar geestelijke onderdrukking niet even zo met een paar excuses en wat reparaties of feestjes kan wegnemen. Er moet nog te veel gebeuren.

Waar niet genoeg over is geschreven, is de onmetelijke kracht van de Afro-etnische mens door de eeuwen heen. De kracht die ze hebben gestolen en nog steeds proberen te stelen. Ik dacht een keer hè, het kan toch niet zo zijn dat de witte mens zo bang is voor die kracht? En ik heb het niet over de mythe van de fysieke kracht, maar over de scheppende, intellectuele, innovatieve, overlevingskracht van de zwarte mens. Alle racisme en stigma’s ten spijt, alle moorden, alle gevangenschappen, alle onderdrukking: de zwarte mens blijft overeind en excelleert steeds weer. [Ik zoek geen sympathie met deze uitspraak of beaming. This is my truth! Geen ‘democratie’ in mijn tekst . Geen all-lives-matter-gedoe bij deze gedachte van mij].

Ik ben zo blij met de ontwaking, de evolutie die de afro-centrische mens ondergaat. Wat ben ik dankbaar voor BRICS, de alliantie tegen het westen in deze 21ste eeuw. Wat ben ik dankbaar voor leiders als Mia Motley, Paul Kagame. Wat ben ik blij met een Celestine Raalte, die halsstarrig blijft dichten in het Sranantongo, Wat ben ik blij met een Renata de Bies, met een Elviera Sandie, met een Shanti Venetiaan, met een Eddy van der Hilst, met een Herman Snijders, met een Hein Eersel, met een Renate Wouden, met een Piet Bolwerk, met een Jane Smith.  Met een Daryl  Geldorp, met een Martelise Eersel, met een Emmy Hart. Een jonge Sarafina Naarden, een Shirley Sowma, een Marny Daal en Nancy Lodik. Zoveel mooie zelfbewuste afro-Sruinamers, dood of levend. Ik ben zo blij met hun kracht: gaan jullie door: je bent het onze voorouders verplicht!

De val van het Westen is in het vooruitzicht. En het zal zeker overwaaien naar de hersens van onze toekomstige leiders. Ik heb hoop. Wellicht maak ik het niet meer mee, maar de kentering is er. Wat ben ik blij met de schrijvers van het niet-westers continent. Dat ze durven te schrijven wat voor hen waarheid is. Wat ben ik blij met de Wakanda-filosofie , wat ben ik blij met de kroeshaar-beweging, wat ben ik blij dat er religieuze leiders zijn die tot het bewustzijn komen dat het witte katholieke dogma onderdeel was van die onderdrukking. Wat ben ik blij met de zwarte intellectuelen die niet wachten op erkenning van de witte mens om intellectueel te zijn en in hun eigen waarheid staan. Wat ben ik blij met de zwarte vrouw die fier met haar hoofd omhoog de tijden doorstaat. Wat ben ik blij dat vrouwen elkaar ‘sister’ zijn gaan noemen en geloven dat in collectiviteit hun kracht nog groter wordt. Wat ben ik blij met de onbekende ‘Anton de Koms’, de tot slaaf gemaakten die onder de palen liggen daar bij Joden Savanne waar geen hond naar omkijkt. Ik hoef niet nog eens naar de Joodse graven te kijken en goedkeurend te schudden met mijn hoofd dat ik waarschijnlijk ook familie ben van hen. Néé, ik wil onder de palen graven, hun dna lezen om erachter te komen van welk continent ze zijn, de namen weten die hen ontnomen zijn, hun talen, hun culturen, hun krachten, daar wil ik van weten. Ik wil even alleen met de afro-etnische mens bezig zijn. NIET met immigranten. Asjeblieft! Nu even niet! 

De geschiedenis zal zichzelf vertellen bedacht ik als titel. In dromen, in dans, in trauma’s waar medici naar zullen zoeken, in dna van onze baby’s, in ingegeven vertellingen van oma’s, opa’s, tantes en ooms, schrijvers. De geschiedenis zal zichzelf vertellen…

Ik ga maar verder mijmeren en neem iets later een gekookt eitje en een rijpe banaan voor mijn voorouders. Ik geef hen in gedachten een brasa, een group-hug. Doe je wat je wil vandaag. Doe wat je wil! Doe wat je wil!

Ruth San-A-Jong

BRICS, originally named BRIC (Brazil, Russia, India, China), is an acronym for the regional economies of Brazil, Russia, India and China, which in 2010 had included the letter S for South Africa.