Vandaag hoorde ik tijdens een vergadering de woorden…” we willen niet meer buiten de pot pissen.” De hele groep begon te grinniken. Het is een mooie uitdrukking. Ik schreef de zin meteen op in mijn notitieboekje. Die zal ik ooit gebruiken in een tekst. Sinds ik zo intens met schrijven bezig ben vallen woorden en uitdrukkingen die mensen uitspreken mij op. Ongeacht waar ze zijn. Of het nu op straat is, in de rij achter voor loket, in de wachtkamer, in de bus of bij de Chinees in de supermarkt. Voor de grap zou ik een dagje willen turven of tellen hoe vaak het woord dinges of dingen wordt gebruikt.
Emenem… en ehe.., ay! man’ (uitspraak mang), hng! mm? mm! en san’! (uitspraak sang) en okay dan’ (dang) zijn van die typische Surinaamse uitdrukkingen die heerlijk zijn te gebruiken. Aybaya en migado, migades, mijedo en yongu behoren ook tot die categorie. Het Sranan is heerlijk! De mooiste vind ik nog de langgerekte W A A T! die mijn oude tante van 84 altijd gebruikt als ze de krant vol verbazing leest. Dominee Patton is een Amerikaan die zendingswerk doet in Paramaribo en het Sranan zich eigen heeft gemaakt. Ik ben geaboneerd op zijn programma…en je mag niemand vertellen… Ik hoor de woorden niet, maar luister wel. Het is een genot!
Aan uitdrukkingen waar ik absoluut een hekel heb zijn de geïmporteerde. Duh!, Tjillen, Dus dat! Cool- woorden. Ik merk wel dat net zo snel als we ze overnemen, ze evenzo verdwijnen.
Ik mag jammergenoeg mijn eigen regel niet overtreden door ze in tekst die ik schrijf te gebruiken. Hoewel, soms doe ik dat, om de couleur locale erin te gooien. Maar teveel vind ik echt storend. De kunst is de sfeer of de manier waarop een uitdrukking wordt gezegd in tekst zodanig te weergeven dat de lezer een levend beeld voor zich krijgt. Frank Martinus Arion heeft dat heel goed gedaan in Dubbelspel. Als ik de zin “Ocht. Speel maar en dans maar. Spelen en dansen is het enige dat jullie kunnen. Daarom gaat dit eiland steeds meer naar z’n moer.”lees, moet ik erg lachen. De verbeelding gaat dan zo spreken dat ik bijna hoor hoe die “Ocht” wordt uitgesproken. Dat accent hoor je gewoon. Ik lees nu het boek van Sonia Garmers, Lieve Koningin, hierbij stuur ik u mijn dochter en sinds onze ontmoeting tijdens Winternachten lees ik met haar stem in mijn hoofd! Vergiffenis! Ik kan het niet helpen.
P.S. Ik weet zeker dat je een veel smakelijker artikel had verwacht. Dat kun je dan met woorden doen: Stoeien om lezers nieuwsgierig te maken.
4 gedachten over “Buiten de pot pissen”