Tijdens de levenswandel en meer

juliaSuryakusuma keesgroeneboer WouterPlompTijdens de levenswandel komt het mooie niet van de panelen van buiten, maar van de scenario’s van het hart.’ Dit was ooit een tekst wat ik lang terug kreeg van een vriendje dat in Brazilië studeerde. Ik heb de naam van de auteur niet onthouden, maar deze zin altijd geleend…of gestolen. Gisteravond zat ik in de woonkamer van de Nederlandse Ambassadeur in Jakarta, iets te vertellen over mezelf en Suriname, omringd door mensen die allen iets hadden met elkaar: de Nederlandse taal, geschiedenis, cultuur, Indonesisch eten en de literatuur. De levenswandel heeft me hier gebracht in Jakarta en ik heb een ongelooflijk leuke tijd. Mensen zijn hartelijk en willen alles weten van vooral Suriname. Gisteren ontving ik een email van een studentje dat wilde weten of we hybride culturen hebben in Suriname. Dat was een moeilijke vraag geweest omdat ik de definitie van ‘hybride’ moest gaan neerzetten in die Surinaamse samenleving. In eerste instantie zei ik ja, want er zijn gemengde huwelijken en wij creolen koken ook met Masala of met Laos en Jogaman gebruikt ook de drum in zijn poku. Ik vroeg Rita Tjien Fooh, die zelf Javaanse is en de directeur van het Nationaal Archief in Suriname, omdat ik twijfelde. Ze zei dat we wel elementen van elkaars cultuur hebben overgenomen, maar dat er geen sprake is van een ‘nieuwe cultuur’. En toen ik de vraag op facebook gooide ontstond er een hele discussie. Ja, wat is cultuur, wat is etniciteit, wat is hybride cultuur. Zelfs de visie van Jack Menke kwam langs dat er wel een hybride cultuur is ontstaan uit diversiteit en niet per se multiculturaliteit.groepsfoto

Hm…Het zijn toch dingen die niet specifiek te definiëren zijn, juist omdat ze zo dynamisch zijn. VIND IK. Want welke etniciteit geef je een kind van een gemengde huwelijk [javaan mix creool met een creools uiterlijk en een Javaanse achternaam]. Wat wordt aangevinkt bij etniciteit bij het Centraal bureau voor burgerzaken of bij de Census? Ik heb ook een Chinese achternaam, maar dat is het enige Chinese wat ik in me heb, ook als het om cultuurbeleving gaat. En is die pom bij feestdagen eten wel een typisch hybride-eigenschap? Ik weet het niet.

Het valt me ook op dat men, de Indonesiër, het vreemd vindt dat we nog geen half miljoen bewoners hebben en toch zoveel religieuze en politieke stromingen en al die talen. Ik kom uit die samenleving en ben me pas hier in Jakarta van bewust. Ik ben niet anders gewend. Ik vind de visie op ons in Suriname wel verrassend. Waar ik me tot m’n grote schande wel van bewust ben is dat ik hier in Jakarta meer over de Javaan die toentertijd is geïmmigreerd naar Suriname, de taal en de typische dingen, te weten kom.. Jaha, schandalig. Ik ben met een behoorlijk drukke kop uit Suriname vertrokken, ik weet dat het geen excuus is, maar ik had zoiets van, ik stap op het vliegtuig en ik merk het wel. En in Jakarta moet ik komen leren dat het Javaans niet hetzelfde is als het Bahasa Indonesia. Ik kan de vragen over hoe de Javaan zich heeft ontwikkeld in de postkoloniale tijd niet beantwoorden. Dus die kerk-naast-moskee-naast-hindoetempel, we-zijn-1-gedachte is toch maar een illusie? Ok, laat me het positiever benaderen…het fenomeen is uitzonderlijk!JuliasJihad juliasjihad2

 “We moeten werken om iets te zijn, we moeten liefhebben om iemand te zijn.” Zo ging die tekst verder van dat Braziliaanse gedicht. Ik ontmoette ook Julia Suryakusuma, een of DE Indonesische schrijfster die me haar boek gaf. Ik wilde gisteravond al doorlezen toen ik op de achterflap dit las: “Does the proliferation of jilbabs(headscarves) in Indonesia since 1998 mean the nation has gone hardline? How did democray happen in Indonesia, which has the largest populaton of Muslims in the world, and will it stick? Is the term ‘Muslim feminist’ an oxymoron? Do Muslims even like sex?”

524 pagina’s, de gebundelde columns uit de Jakarta Post. Dan weet je gewoon dat een echte schrijver voor je staat. Wow, ik voel me bevoorrecht; dat is een toffe tante; een vrouw die durft! In elk geval ben ik de eerste Surinaamse met haar boek in mijn handen. Beuh! Het geeft een enorme kick en inspiratie.

Vandaag blijf ik schrijven.
Ik zit achter een bakje yoghurt met cornflakes en wat fruit met ‘JULIA’S JIHAD’.
Die saoto ayem gaat er nog steeds niet in om 8 uur ‘s morgens…

 

Kees Groeneboer, Willem Bongers-Dek, Wouter en Henriette Plomp veel dank voor dit mooie geschenk van ontmoetingen en meer!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *