Het Muziekauteursrecht in Suriname

 

Auteurs genieten in Suriname wél wettelijke bescherming

Er wordt in ons land veel muziek geproduceerd.

Helaas komt de opbrengst van deze produktie zelden (of voor een klein gedeelte) bij de componist en/of uitvoerend artiest terecht. Veel muzikanten vinden hun eigen nummers tot hun schrik terug op verzamel-cd’s, geproduceerd door hen onbekende mensen. Of nog erger, de originele cd die zijzelf met veel kosten en moeite hebben vervaardigd blijkt in zijn geheel ‘gebrand’ te zijn en wordt voor een veel lager bedrag op de markt aangeboden. De opbrengst daarvan gaat naar een voor de artiest onbekende bestemming. Deze frustrerende situatie wordt door de artiesten knarsetandend aanvaard, omdat ‘we in Suriname toch niet beschermd worden’. Niets is echter minder waar!

 

In onze Grondwet (artikel 34, lid 1) staat dat ‘een ieder recht heeft op ongestoord genot van zijn eigendom behoudens de beperkingen die uit het recht voortvloeien’.

Aan dit artikel in de Grondwet kan uitvoering worden gegeven door de auteurswet. Deze wet (VERORDENING van 22 maart 1913 G.B. No. 15) is sinds 1913 een aantal keren gewijzigd (aangepast) en is vandaag de dag nog steeds van kracht.

De auteurswet van elk land verleent aan de auteur de waarborg van zeggenschap over het werk (creatie) dat door hem is gemaakt. Met de wet heeft de auteur het exclusieve exploitatie recht. Alleen hij/zij als de oorspronkelijke maker (auteur) kan beslissen wat er met zijn werk gebeurt.

De huidige wet verdient in bepaalde opzichten aanpassing maar biedt tot op heden de muziekauteur voldoende bescherming. Momenteel wordt er gewerkt aan een nieuwe auteurswet die past in ons digitale tijdperk. We moeten niet vergeten dat er ook in ons land computerprogramma’s worden ontwikkeld en databanken worden opgezet.

Voorts zien investeerders graag dat de nationale auteurswet voldoet aan de eisen van de tijd.

De veel gehoorde klacht van auteurs ‘wij zijn in Suriname niet beschermd’ is daarom geheel onterecht omdat er wél een wet is die bescherming biedt.

 

‘Awareness’ en ‘enforcement’

Hoe komt het dan dat artiesten zich onbeschermd voelen? Waar het aan schort is het volgende:

¾     de ‘awareness’,oftewel bewustzijn: mensen zijn zich er niet van bewust dat er een auteurswet is die auteurs voldoende bescherming biedt;

¾     de ‘enforcement’, oftewel bekrachtiging: het uitvoeren van de wet door gevraagd en ongevraagd elke vorm van inbreuk op de rechten van de auteur conform de wet af te straffen.

Nu weet u dat er een nationale wet is die u als auteur beschermt. Op de ‘enforcement’ komen we later terug.

 

Wij blijven nog even bij de ‘awareness’en brengen twee belangrijke internationale afspraken die Suriname als onafhankelijk land heeft gemaakt onder uw aandacht, omdat deze afspraken (verdragen) betrekking hebben op de bescherming van auteurs.

 

Na de onafhankelijkheid trad Suriname op 4 december 1975 toe tot de Verenigde Naties. Elke lidland is gehouden de ‘Universele verklaring van de rechten van de mens’ na te leven.

In artikel 27 van deze verklaring wordt van elk lidland verlangd, dus ook Suriname, dat zij auteurs goede (wettelijke) bescherming biedt.

Artikel 27 luidt: ‘Een ieder heeft het recht om vrijelijk deel te nemen aan het culturele leven van de gemeenschap, om te genieten van kunst en om deel te hebben aan wetenschappelijke vooruitgang en de vruchten daarvan. Een ieder heeft recht op de bescherming van de geestelijke en materiële belangen, voortspruitende uit een wetenschappelijk, letterkundig of artistiek werk, dat hij heeft voortgebracht.’

 

Een andere belangrijke internationale afspraak die Suriname moet nakomen is de Berner Conventie. Suriname trad op 23 februari 1977 toe tot deze conventie en is per die datum lid van de Unie. De Unie is te vergelijken met bijvoorbeeld de FIFA (Wereldvoet   balbond) die in samenspraak met haar leden of aangeslotenen spelregels vaststelt en eventueel wijzigt. Dit is ook het geval met de Berner Conventie of Unie.

Volgens artikel 5 (2) van deze conventie is er in de lidlanden van deze Unie geen formaliteit vereist voor het ontstaan van het auteursrecht. Het recht ontstaat geheel automatisch. U hoeft niets aan te vragen of te deponeren, te registreren of een copyright-notice ã aan te brengen.

 

U hoeft dus niet naar het Bureau Intellectuele Eigendommen van het Ministerie van Justitie en Politie om uw moederdag-gedicht, kinderverhaal of kerstlied te laten registreren. Het Bureau Intellectuele Eigendommen (www1.sr.net/~t100857/intellec1.htm) houdt zich voornamelijk bezig met Industriële Eigendommen en doet voorlopig de registratie van handelsmerken.

 

Artikel 5 (1) van voornoemde Conventie zegt dat u als Surinaamse auteur in lidlanden van deze Unie (Berner Conventie) dezelfde auteursrechtelijke bescherming geniet zoals de wet dat voorschrijft voor hun eigen burgers. Met anderen woorden: ‘de wet die voorziet in de berscherming van werken van Surinaamse auteurs is ook van toepassing

 

op werken van buitenlandse auteurs wiens werken in Suriname gebruikt of misbruikt worden.

 

Op grond van de Berner Conventie heeft de Surinaamse overheid dus de plicht ook buitenlandse auteurs te beschermen. Alle handelaren in illegale fonogrammmen (cd’s, cassettes, dvd’s enz.) in onze binnenstad (en districten) kunnen met de auteurswet in de hand van overheidswege (de politie) gesommeerd worden de verkoop onmiddelijk te staken.

 

Gaat de politie over tot inbeslagname van de illegale producten, zoals dat veelvuldig voorkomt op Trinidad en Jamaica, dan spreekt men van ‘enforcement’. De politie handelt zoals de wet het voorschrijft. Meestal gebeurt dit wanneer auteurs een klacht bij de politie hebben ingediend.

Bescherming van uw rechten als auteur is niet alleen een zaak van de overheid, maar ook van u zelf. Net als bij diefstal van uw eigendom(men) dient u bij aantoonbaar inbreuk op uw auteursrecht een klacht in te dienen de politie en eventueel een advocaat in de arm te nemen.

De overheid kan toch een handje helpen het nationaal product te beschermen. Door de invoerrechten op alle vormen van geluidsdragers drastisch te verlagen kan de welig tierende piraterij worden teruggebracht, omdat geluidsdragers en andere nieuwe media voor de muziekindustrie betaalbaar worden (Workshop on the Impact of Trade and Technology on Caribbean Creative Industries Port of Spain, October 28-29, 2004).

 

In de jaren tachtig werd op grote schaal door een bekende ‘platenzaak’ inbreuk gepleegd op het auteursrecht van anderen. Door dit in radio-interviews te bespreken, de gemeenschap erop te attenderen, werd de productie van de illegale platen (maxi-singles) gestaakt. Dit was onder andere het geval met het nummer KAKAFOWRU van de groep SUPER DYNAMIC STARS die met eigen middelen een maxi-single had opgenomen. Hun hit werd zonder toestemming op een verzamel-lp verkocht. De verkoop werd gestaakt toen zij in een radio-interview deze wandaad aan de orde stellen.

 

Suriname is op 1 januari 1995 lid geworden van de WTO (World Trade Organization/Wereld Handels Organisatie) waarbij zij automatisch partij is geworden van de ‘Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS)’. Het lidmaatschap van deze organisatie vraagt onder andere om adequate auteursrechtelijke bescherming van haar ingezetenen en uiteraard naleving van de ‘Berner Conventie’.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *